H1 | H2 | H3 | H4 | H5 | H6 | H7 | H8 | H9 | H10
 
Home
Contact
De Makers
Bronvermelding
Onderhoudsplan
Hoe & waarom
Copyright
 
 
Handleiding
Quiz
Examens
Extra's
Proeven
 
 
Handleiding
VMBO eisen
 
 
Periodiek systeem
Kladblokje
Oplosbaarheid
Links
Sitemap
 
 
  
 

ThinkQuest Chemie in 11 > Proeven


De Katalysator

Wat je nodig hebt:
-suikerklontje
-asbak of ander vuurvast oppervlak
-lucifers
-as

Vraag aan je vrienden om een suikerklontje aan te steken. Het zal ze niet lukken. Dan ga jij het doen, je doet het volgende:
Je strooit as over het suikerklontje, en steekt het dan aan.

Je vrienden zijn ook niet gek, en zullen zeggen dat het de as is die brandt. Daag ze dan uit om as aan te steken, het zal ze niet lukken. Zo laat je zien dat je toch het suikerklontje hebt laten branden.

UITLEG:

Het klontje brandt eerst niet, maar later wel. Dit komt door het gebruik van een Katalysator. De vlam is niet heet genoeg om de ontbrandingstemperatuur te bereiken, maar doordat je er as op strooit, wordt die ontbrandingstemperatuur lager.
Dat is de functie van een katalysator.


------------------------------------------

Toveren met rodekoolsap


Als je weet wat een zuur/base indicator is zal de volgende truc je niet verbazen.

Maak eerst een voorraad rodekoolsap. Gewoon een paar bladeren fijnsnijden en in een pan of schaal doen waaraan je warm water toevoegt. Het water zal blauw worden als je goed roert. Gebruik liever geen kokend heet water, want dan krijg je een paarse kleur en die vinden wij minder mooi. Schenk, eventueel door een filter, het water in een schone fles.

Neem drie verschillende glazen, bijvoorbeeld een longdrinkglas, een bierglas en een wijnglas. Doe in het longdrinkglas een laagje water en voeg een paar korrels gootsteenontstopper toe (of een theelepeltje soda). Doe een beetje azijn in het wijnglas. In het bierglas doe je alleen een laagje water. Zwenk de glazen zodat de binnenkant vochtig wordt en giet de inhoud weg.

Zet de drie glazen nu voor het publiek neer en giet het sap in het bierglas.... er gebeurt niets. De verbazing bij je publiek komt pas bij de twee andere glazen.

-------------------------------------------

Kristal maken

Wat je nodig hebt:

  • Oud glas of jampot
  • Heet water
  • Maatbeker
  • Potlood
  • Vliegertouw
  • Aluin

Doe heet water in de maatbeker, ongeveer een half glas. (Is de maatbeker van glas, dan kan het knappen, leg er dan eerst een ijzeren lepeltje in. Dit geleidt de hitte en voorkomt knappen). Los daarin de aluin op door te roeren. Ga net zo lang door tot het niet meer oplost!
Laat het afkoelen en giet de heldere vloeistof in het glas.
Laat een draadje, gebonden aan een potlood, bengelen tot het het oppervlak van de oplossing raakt en leg het potlood hiervoor dwars over de pot.
Plaats het glas op een rustige plek en kijk er iedere dag naar. Er zal zich een klein kristal beginnen te vormen aan het uiteinde van de draad.
Elke dag 'groeit' het kristal en wordt groter en mooier.

------------------------------------------

Chromatografie

Schenk in een glas ongeveer een halve centimeter water. Knip vervolgens uit een koffiefilter een paar rechte stroken van ongeveer 5 bij 10 cm. Vouw de stroken in de lengte doormidden zodat ze rechtop in de vloeistof kunnen blijven staan. Het papier mag de rand van het glas niet raken.
Onderaan het papier zet je op beide helften een stip met verschillende viltstiften of fijnschrijvers. Zet de stippen zo hoog dat ze de vloeistof niet raken. Zet het papier in de vloeistof, en laat het een poosje staan.
Deze proef kun je herhalen door in plaats van water bijvoorbeeld alcohol te gebruiken (eventueel jonge of oude jenever). Het beste resultaat kregen wij met donkere viltstiften op waterbasis in een laagje water. Als de stroken niet recht blijven staan, dan kun je een stokje over het glas leggen en het papier met een wasknijper vastzetten.




 

 
 

 

 

 
 
 
 



Engelse versie